Trả đất cho nông dân

Hàng ngàn héc ta đất dự án nhiều năm để cỏ mọc bời bời nay được trả lại cho dân. Thông tin này thực sự là tin mừng đối với người nông dân những ngày qua. Mở đầu là Long An, tiếp đến là Tây Ninh và gần đây nhất là Bắc Ninh… Những địa phương này vừa thực hiện một việc làm “xưa nay hiếm” đó là đã mạnh tay “trảm” những dự án “treo” trả lại “bờ xôi ruộng mật” cho nông dân canh tác.

Hàng ngàn hecta đất dự án nhiều năm để cỏ mọc đã và sẽ được trả lại cho dân

“Đắp chiếu” tư liệu sản xuất của dân

Bao nhiêu năm nay, hàng ngàn héc ta đất nông nghiệp của người nông dân bị thu hồi hoặc dự kiến thu hồi để phục vụ mục đích phát triển khu, cụm công nghiệp. Thu để phát triển theo hướng công nghiệp hóa – làm được điều đó thì lại là một nhẽ. Song thu đất rồi “đắp chiếu”, “bờ xôi ruộng mật” để… cỏ mọc um tùm, trong khi người nông dân lại không có đất để sản xuất, thất nghiệp tràn lan.

Thực trạng trên tồn tại ở hầu hết các địa phương trên cả nước. Đã có không ít địa phương thu hồi các dự án khi không thấy phát huy hiệu quả. Đơn cử như, hồi tháng 6, huyện đảo Phú Quốc – Kiên Giang đã đồng loạt thu hồi 49 dự án với tổng diện tích gần 3.268 ha vì chậm triển khai. Đầu năm 2012, tỉnh Bình Thuận cũng thu hồi tới 165 dự án chậm triển khai. Mới đây, tỉnh Quảng Bình cũng phải thu hồi 38 dự án với tổng diện tích gần 1.000 ha đất. Cuối năm 2011, tỉnh Quảng Nam đã thu hồi giấy phép đầu tư của Dự án Bãi Biển Rồng có vốn đăng ký 4,15 tỷ USD chiếm dụng 400 ha đất. Tỉnh Nghệ An cũng vừa quyết định thu hồi 8 dự án không triển khai đúng tiến độ, trong đó có một dự án FDI… Cũng liên quan đến tình trạng “đắp chiếu” các dự án, để đất nông nghiệp thành đất hoang, năm 2011 Hà Nội đã phạt 68 đơn vị với tổng số tiền 1,4 tỷ đồng, đặc biệt là thành phố đã ra quyết định thu hồi 10 dự án “treo” với tổng diện tích 53.000m2…Chỉ điểm qua, cũng có thể thấy rằng, có quá nhiều các dự án ở các tỉnh, thành phố trên cả nước được cấp đất để phát triển công nghiệp hóa nhưng không phát huy được hiệu quả, đã được các nhà chức trách ở các địa phương nói trên “sửa chữa sai lầm” bằng cách thu hồi lại. Nhưng thu hồi xong rồi lại để đó, chẳng khác nào thu các dự án “treo” rồi lại… “treo” thì phỏng có ích gì?

Cho đến khi Long An, Tây Ninh “nổ phát súng” đầu tiên khi hai tỉnh này quyết định thu hồi hàng ngàn héc ta đất “treo” để trả lại cho nông dân sản xuất và ngày 18-8 vừa qua, Bắc Ninh là tỉnh tiếp theo đã lên tiếng “học tập Long An”, người ta mới nhận ra rằng, dù không còn sớm, nhưng cũng chưa hẳn đã quá muộn, các nhà chức trách nên biết cách sửa chữa sai lầm và không thể tiếp tục sai lầm thêm nữa. Có như vậy, những người nông dân – đối tượng chính bị thu hồi đất – mới thoát khỏi cảnh thất nghiệp, mới không phải chịu cảnh đứt từng khúc ruột khi chứng kiến hàng ngàn héc ta đất mưu sinh của mình biến thành bãi đất hoang.

Mạnh tay "trảm” những dự án "treo” trả lại "bờ xôi ruộng mật” cho nông dân canh tác

Ai bồi hoàn thiệt thòi cho nông dân?

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn – Giám đốc Trung tâm tư vấn chính sách nông nghiệp – đã từng nhận định với Đại Đoàn Kết rằng, trên thực tế, người dân nghèo luôn là đối tượng chịu nhiều thiệt thòi, đặc biệt những quy hoạch liên quan đến đất đai thì đối tượng chịu thiệt thòi ấy chính là người nông dân. Cho rằng, tư duy phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa là điều tất yếu của một nước đang phát triển, song theo ông Tuấn, cần cân nhắc kỹ cho mỗi quyết định thu hồi đất, bởi nó tác động rất lớn đến đời sống người nông dân.

Một người nông dân đã nhẩm tính: 1 ha đất nếu được sử dụng cho trồng rau, sẽ cho thu nhập chí ít cũng vài trăm ngàn đồng/tháng. Như vậy, hàng trăm ngàn ha đất bị bỏ hoang, thiệt hại lớn đến nhường nào? Nhưng có mấy người – những người sẵn sàng đặt bút ký cho những “tấc đất, tấc vàng” trở thành những tấc đất hoang – suy nghĩ đến hậu quả của nó? Một luật gia chuyên ngành đất đai đã nhận định thế này: Dường như, tất cả những sự việc như đã nói ở trên là hậu quả của một căn bệnh cố hữu, căn bệnh độc quyền và cửa quyền trong tư duy quản lý, tức sự áp đặt ý chí chủ quan trong việc lập quy hoạch mà không quan tâm đến cả hiệu quả lẫn hậu quả.

Việc làm của Long An, Tây Ninh và “ý định làm theo Long An” của Bắc Ninh khi trả lại đất để người nông dân tiếp tục được canh tác trên những phần đất đã thuộc quy hoạch “treo” là những việc làm mà các địa phương khác cần học tập, đây cũng là việc “xưa nay hiếm”, nó mang ý nghĩa như một sự nhận ra lỗi lầm của những người làm quản lý. Song, nhìn lại những thiệt thòi mà người nông dân phải chịu trong suốt thời gian dài vừa qua thì ai sẽ phải chịu trách nhiệm bồi hoàn cho những mất mát họ đã phải gánh chịu đây(?)

Duy Phương (ĐĐK)